ต่อทีวีเข้า DAC และหูฟัง: ออปติคอล, HDMI ARC หรือบลูทูธ และ KSHF-02 ต่อตรงได้ไหม

การต่อทีวีเข้ากับ DAC และหูฟัง เริ่มจากคำถามเดียวว่าโทรทัศน์มีช่องสัญญาณออกอะไรให้ใช้ ถ้าฟังกับหูฟัง เส้นทางออปติคอล S/PDIF เข้า DAC แยกเครื่องนิ่งที่สุด ถ้ามีถอดรหัสที่รองรับ HDMI ARC อยู่แล้ว ARC ประหยัดสายและใช้รีโมตทีวีปรับเสียงได้ ส่วนตัวส่งสัญญาณบลูทูธใช้ชั่วคราวได้ง่าย แต่ภาพกับเสียงจะเหลื่อมกัน KSHF-02 เป็น DAC แบบ USB-C พกพา ไม่ใช่เครื่องถอดรหัสสำหรับทีวี จะต่อตรงได้เฉพาะทีวีที่ส่งเสียงผ่าน USB ได้ ซึ่งมีน้อยรุ่น

01 นับช่องสัญญาณออกหลังทีวี

โดยมากมีสี่แบบ ช่องหูฟัง 3.5 มม. ออปติคอล TOSLINK, HDMI ARC หรือ eARC และ USB ช่อง 3.5 มม. เป็นสัญญาณอนาล็อกที่ผ่านแอมป์เล็กในทีวีมาแล้ว ออปติคอลกับ ARC เป็นดิจิทัล ปล่อยให้ DAC ภายนอกถอดรหัส ช่อง USB ส่วนใหญ่จ่ายไฟอย่างเดียว มีทีวี Android บางรุ่นที่รับเสียงผ่าน USB ได้

ต้องเปลี่ยนเมนูเสียงออกของทีวีตามไปด้วย ถ้าเลือกลำโพงในเครื่อง ออปติคอลกับ ARC จะเงียบ ถ้าเลือกออปติคอล ช่องหูฟังจะถูกปิดเสียง ถ้าตั้งข้อนี้ผิด ต่อสายถูกทั้งหมดก็ไม่ดัง

02 ออปติคอลเข้า DAC นิ่งเพราะอะไร และเพดาน 48kHz หมายความว่าอย่างไร

ออปติคอลส่งทางเดียวและแยกทางไฟฟ้า สัญญาณรบกวนจากสวิตชิ่งซัพพลายของทีวีจึงไม่ไหลตามสายกราวด์เข้า DAC ทีวีหลายรุ่นล็อกเอาต์ออปติคอลไว้ที่ 48kHz ไฟล์ 96kHz หรือ DSD จึงถูกดาวน์แซมเปิลก่อน ดูซีรีส์หรือเพลงป็อปแทบฟังไม่ออก ถ้ามีไฟล์มาสเตอร์ 24bit/192kHz จำนวนมากและอยากฟังจริงจังบนทีวี ออปติคอลจะเป็นคอขวด

ลำดับต่อสาย ทีวีออปติคอลออก → เข้า DAC → ช่องหูฟัง 3.5 มม. หรือ 4.4 มม. ของ DAC → หูฟัง ตั้งรูปแบบดิจิทัลของทีวีเป็น PCM ถ้าเลือก Dolby Digital หรือ Auto DAC บางรุ่นจะได้สตรีมที่ถอดไม่ได้และเงียบไปเลย

03 HDMI ARC กับ eARC หนึ่งสายกับสองข้อแลกเปลี่ยน

ARC ส่งเสียงกลับทางขาที่ 13 ของ HDMI และให้รีโมตทีวีปรับเสียงได้ เหลือสายเดียวระหว่างทีวีกับชุดเสียง ARC รุ่นเก่ามีแบนด์วิดท์ประมาณ 1Mbps พอสำหรับ PCM 2.0 ที่ 48kHz หรือ 5.1 แบบบีบอัด eARC เพิ่มเป็นราว 37Mbps และส่ง PCM 192kHz/24bit กับ Dolby TrueHD ได้ แต่สาย ทีวี และเครื่องถอดรหัสต้องรองรับ eARC ทั้งสามจุด ขาดจุดเดียวก็ถอยกลับไปใช้ ARC

ถ้าฟังหูฟังสเตอริโอตอนกลางคืน ข้อจำกัด 48kHz แทบไม่มีผล ถ้าอยากได้ระบบหลายช่องเสียง ตรวจก่อนว่าเครื่องถอดรหัสระบุ eARC และเมนูทีวีมีตัวเลือกส่งผ่านตรง เรื่องความต่างของ USB Audio Class อ่านได้ใน UAC1 กับ UAC2

04 ตัวส่งบลูทูธ ความสะดวกแลกกับความหน่วง

ตัวส่งเสียบที่ช่องออปติคอลหรือ 3.5 มม. ของทีวี แล้วส่งเสียงไปหูฟังบลูทูธ SBC กับ AAC มักหน่วง 100-300ms ส่วน aptX Low Latency ลดเหลือราว 40ms ถ้าหูฟังรองรับโคเดกเดียวกัน ดูข่าวหรือฟังเพลงไม่ค่อยมีปัญหา ละครที่ต้องดูปากกับเกมจังหวะจะรู้สึกได้เมื่อเกิน 100ms

ตัวส่งต้องใช้ไฟ ช่อง USB ของทีวีเป็นแหล่งง่ายที่สุด แต่ทีวีบางรุ่นตัดไฟ USB ตอนสแตนบาย ตัวส่งจึงรีสตาร์ตใหม่ทุกครั้ง รายละเอียดความหน่วงตามโคเดกอยู่ใน บลูทูธกับเกม

05 เอา KSHF-02 ต่อช่อง USB ของทีวีได้ไหม

KSHF-02 เป็น DAC USB-C พกพาพร้อมแอมป์หูฟัง รองรับ PCM 32bit/768kHz, DSD256 แบบเนทีฟ, อัตราส่วนสัญญาณต่อเสียงรบกวน 130dB, ช่วงอิมพีแดนซ์ 16-600 โอห์ม และมีเอาต์พุต 3.5 มม. กับ 4.4 มม. ไม่มีช่องออปติคอลหรือ HDMI ทางเดียวที่จะต่อกับทีวีคือช่อง USB ของทีวีที่ส่งเสียงแบบ USB Audio ออกมาได้

ในทางปฏิบัติ ช่อง USB ของทีวีส่วนใหญ่จ่ายไฟเท่านั้น เสียบแล้วไม่เกิดอะไร วิธีทดสอบคือเสียบ KSHF-02 เข้าช่อง USB ของทีวี แล้วเปิดรายการเสียงออก ดูว่ามีรายการอุปกรณ์ USB หรือ USB DAC โผล่มาหรือไม่ ถ้าไม่มี แปลว่าไม่รองรับ และอะแดปเตอร์แปลงก็ช่วยไม่ได้ ถ้าทีวีมีช่องหูฟัง การใช้สาย KSHF-AUX จากช่องหูฟังไปลำโพงมีไฟจะจริงกว่า ส่วนการฟังหูฟังจากทีวีควรใช้ DAC ที่มีช่องออปติคอลหรือเครื่องถอดรหัสตั้งโต๊ะที่รองรับ ARC

06 ทีวีต่อหูฟังแล้วไม่ดัง ตรวจตามลำดับนี้

1. เมนูเสียงออกของทีวีเปลี่ยนไปที่ช่องที่ใช้แล้วหรือยัง
2. ช่องออปติคอลมีแสงสีแดงออกไหม สายถูกงอหักหรือเปล่า
3. อินพุตของ DAC อยู่ที่ออปติคอลหรือ ARC และระดับเสียงไม่ใช่ศูนย์
4. รูปแบบดิจิทัลของทีวีถูกล็อกไว้ที่ PCM
5. สลับไปหูฟังที่รู้ว่าปกติ เพื่อแยกปัญหาเรื่องมาตรฐานปลั๊ก

เครื่องเกมที่ต่อผ่านทีวีแล้วเข้าสู่ DAC มีกติกาต่างออกไป ดู ความเข้ากันได้ของ USB DAC กับเครื่องเกม

07 เลือกจากสามเส้นทาง

เส้นทาง	เพดานแซมเปิลและแบนด์วิดท์	ความหน่วงทั่วไป	ไฟและสาย	หมายความว่าอย่างไร
ช่อง 3.5 มม.	อนาล็อก ไม่มีเพดานแซมเปิล	ต่ำกว่า 10ms	ไม่ต้องใช้ไฟ สาย 3.5 มม. ธรรมดา	ประหยัดง่าย คุณภาพขึ้นกับแอมป์ในทีวี
ออปติคอล S/PDIF	PCM 2.0 ปกติ 48kHz/24bit	10-30ms	สายออปติคอลและไฟของ DAC	แยกไฟฟ้าสะอาดที่สุด ไฟล์เรตสูงถูกดาวน์แซมเปิล
HDMI ARC	ARC 48kHz, eARC ถึง 192kHz/24bit	20-50ms	สาย HDMI เครื่องถอดรหัสต้องรองรับ ARC	สายเดียวคุมด้วยรีโมตได้ ต้องรองรับทั้งสามเครื่อง
ตัวส่งบลูทูธ	SBC/AAC/aptX, 200-600kbps	100-300ms, หน่วงต่ำราว 40ms	ตัวส่งต้องใช้ไฟ	อิสระที่สุด ภาพกับเสียงอาจไม่ตรงกัน

ห้องเล็กและดูทีวีด้วยหูฟังตอนกลางคืน ชุด DAC ออปติคอลอยู่ได้หลายปี ห้องนั่งเล่นที่ต้องการหลายช่องเสียงและใช้รีโมตทีวีปรับเสียง ARC สะดวกกว่า ถ้าเช่าห้องและย้ายบ่อย ตัวส่งบลูทูธประหยัดสายที่สุด สามเส้นทางใช้ร่วมกันได้ เริ่มจากออปติคอลก่อน แล้วค่อยเพิ่มตัวส่งให้มือถือกับแท็บเล็ต

เกี่ยวกับผู้เขียน

บทความนี้เขียนโดยทีมเนื้อหาเครื่องเสียง KEYSION ข้อสรุปเรื่องช่องต่อมาจากการต่อทีวีสามเครื่องในออฟฟิศ (LCD รุ่นเก่า OLED และโปรเจกเตอร์) เข้ากับ DAC หลายตัว เวอร์ชันเฟิร์มแวร์ต่างกันชื่อเมนูอาจไม่เหมือนกัน ให้ยึดคู่มือทีวีของท่านเอง มีเครื่องทดสอบที่ล็อกออปติคอลไว้ที่ 48kHz ซึ่งไม่ใช่ปัญหาของสาย